Supraśl - Tuptamy przez świat

Termin pobytu: 18.08.2024

Zawartość posta:

Mapa
O Supraślu
Co zobaczyć
Gdzie jedliśmy
Parking

Mapa

O Supraślu

Supraśl powstał jako osada związana z prawosławnym klasztorem, założonym przez mnichów z Gródka pod koniec XV wieku. W 1501 roku powstała tu Ławra Supraska – jeden z najważniejszych ośrodków życia religijnego i kulturalnego na terenach Wielkiego Księstwa Litewskiego. Klasztor szybko stał się centrum duchowym i piśmienniczym – działała tu m.in. znana drukarnia i skryptorium.

W XVIII i XIX wieku Supraśl zaczął się rozwijać jako ośrodek włókienniczy, szczególnie po osiedleniu się tu kolonistów niemieckich. To wtedy powstały charakterystyczne fabryki i wille przemysłowców. Miasteczko przez lata było miejscem współistnienia różnych kultur – prawosławnej, katolickiej, protestanckiej i żydowskiej.

Ciekawostki:

Supraśl posiada status uzdrowiska – ze względu na czyste powietrze i lecznicze borowiny.
W Monasterze Zwiastowania NMP znajduje się Muzeum Ikon, uznawane za jedno z najciekawszych w Polsce – prezentuje setki prawosławnych ikon w nowoczesnej, multimedialnej aranżacji.
Supraśl był inspiracją dla twórców kultowego serialu „U Pana Boga za piecem” – wiele scen kręcono właśnie tutaj.
Miasteczko otacza Puszcza Knyszyńska, pełna szlaków pieszych i rowerowych, a także miejsc idealnych do obserwacji przyrody.

Co zobaczyć

Prawosławny Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogarodzicy – https://maps.app.goo.gl/BaqrWrGnFpxZRHEMA

Monaster został założony w 1501 roku przez mnichów przybyłych z klasztoru w Gródku, z inicjatywy księcia Aleksandra Chodkiewicza i prawosławnego biskupa Józefa Sołtana. Początkowo podlegał jurysdykcji Kościoła prawosławnego, a od XVII wieku – w wyniku unii brzeskiej – był klasztorem unickim. W tym okresie rozwinęła się tu drukarnia i skryptorium, które miały ogromny wpływ na rozwój kultury i piśmiennictwa na ziemiach Rzeczypospolitej.

W XIX wieku, po rozpadzie unii, klasztor ponownie stał się prawosławny. W czasie II wojny światowej cerkiew główna została wysadzona w powietrze przez Niemców, a życie monastyczne zamarło. Po wojnie budynki użytkowało seminarium katolickie, a władze PRL nie pozwoliły na przywrócenie wspólnoty monastycznej.

Dopiero w 1993 roku monaster został oficjalnie reaktywowany jako męska wspólnota prawosławna.

Co warto zobaczyć?

Odbudowaną cerkiew Zwiastowania NMP, zrekonstruowaną na podstawie historycznych planów i zachowanych fragmentów – łączy elementy stylu bizantyjskiego, gotyckiego i renesansowego.
Cerkiew św. Jana Teologa – starsza, drewniana świątynia pełniąca dziś funkcję cerkwi monasterskiej.
Brama-dzwonnica – główne wejście na teren klasztoru, z charakterystyczną białą wieżą.
Muzeum Ikon – nowoczesna i poruszająca wystawa poświęcona ikonografii prawosławnej, zlokalizowana w dawnym pałacu archimandrytów.

Ciekawostki

Supraślskie Psałterze i Ewangelie z XVI w. były drukowane w językach: cerkiewnosłowiańskim, greckim i łacińskim.
W 2007 roku Monaster został wpisany na listę Pomników Historii – to jedna z najwyższych form ochrony zabytków w Polsce.
To jedno z niewielu miejsc w Polsce, gdzie można doświadczyć autentycznej atmosfery prawosławnego życia monastycznego.
W klasztorze odbywają się regularne nabożeństwa, święta liturgiczne i pielgrzymki – szczególnie licznie odwiedzany jest w święto Zwiastowania NMP (25 marca / 7 kwietnia).

Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa – https://maps.app.goo.gl/tx9VkWW3UuXCgwQ78

Godziny otwarcia muzeum

Poniedziałek – nieczynne
Wtorek-Sobota – 10.30-17.30
Niedziela – 11.30-17.30

Ceny biletów

Bilet normalny – 20 zł
Bilet ulgowy (uczniowie i studenci do lat 26) – 12 zł
Bilet seniora – 16 zł

Strona: http://www.muzeumdruku.pl/

Co można zobaczyć w muzeum?

Zrekonstruowaną średniowieczną papiernię, gdzie pokazuje się, jak ręcznie czerpało się papier ze szmat.
Historyczne prasy drukarskie i urządzenia introligatorskie, niektóre nadal działające.
Czcionki drukarskie, matryce, książki, pieczęcie i przybory używane przez zecerów i drukarzy.
Część ekspozycji poświęconą historię drukarni supraskiej, działającej przy monasterze od XVI wieku.

Muzeum Ikon – https://maps.app.goo.gl/SbsVaAEMhmDLT11H6

Muzeum prezentuje bogatą kolekcję prawosławnych ikon, głównie z XVIII, XIX i XX wieku, choć są również starsze eksponaty. Zgromadzono tu:

ikony pochodzące z cerkwi wschodniej Polski, głównie z regionu Podlasia,
krzyże procesyjne, chorągwie cerkiewne i utensylia liturgiczne,
fragmenty ikonostasów oraz elementy dekoracji świątyń.

To nie jest typowe muzeum z eksponatami za szybą. Wnętrza są zaciemnione i nastrojowo oświetlone, a ekspozycja prowadzona jest w sposób multimedialny i narracyjny – widz przechodzi przez kolejne sale, jak przez opowieść o duchowości prawosławia. To swoista podróż przez symbolikę, historię i religijne znaczenie ikon.

Godziny otwarcia:

Poniedziałek – nieczynne
Wtorek – niedziela – 10.00–17.00

Ważne – ostatnie wejście odbywa się godzinę przed zamknięciem muzeum. Aczkolwiek przemiła obsługa mimo wszystko wpuściła nas pół godziny przed zamknięciem. W związku z tym musieliśmy ekspresowo zwiedzać muzeum, a szkoda – jest to bardzo ciekawe miejsce.

Ceny biletów (więcej rodzajów biletów na stronie):

Bilet normalny – 20 zł
Bilet ulgowy – 10 zł

Strona: https://muzeumpodlaskie.pl/oddzialy/muzeum-ikon-w-supraslu/

Bulwary Wiktora Wołkowa – https://maps.app.goo.gl/TET51B4weEtMoHMH7

Bulwary Wiktora Wołkowa to malowniczy deptak spacerowy położony wzdłuż rzeki Supraśl, noszący imię znanego podlaskiego fotografa i dokumentalisty przyrody, który przez wiele lat uwieczniał piękno Podlasia, w tym również okolic Supraśla.

Tężnia solna w Ogrodzie Saskim – https://maps.app.goo.gl/QMg4MrVxJmDZLyEW6

Pomnik Orła Białego – https://maps.app.goo.gl/tK8N4rT6gK6VDUQr5

Pomnik Orła Białego znajduje się w Ogrodzie Saskim. Jest to ważne miejsce pamięci, które upamiętnia ofiary II wojny światowej – przede wszystkim żołnierzy Wojska Polskiego oraz mieszkańców Supraśla i okolic, którzy oddali życie za wolność ojczyzny.

Pałac Buchholtzów – https://maps.app.goo.gl/4ZHqKU5bH3ytvaBK6

Pałac Buchholtzów został zbudowany na przełomie XIX i XX wieku w stylu eklektycznym z elementami secesji. Stanowi świadectwo potęgi i zamożności rodziny Buchholtzów – znanych przemysłowców pochodzenia niemieckiego, którzy odegrali kluczową rolę w rozwoju gospodarki Supraśla, zwłaszcza przemysłu włókienniczego.

Obecnie w pałacu mieści się Liceum Plastyczne im. Artura Grottgera.

Pomnik Światowida – https://maps.app.goo.gl/UhvdRotfFh9jxti68

Pomnik przedstawia wyobrażenie Światowida – starosłowiańskiego bóstwa czterotwarzowego, patrona światła, słońca i urodzaju. Tego typu wizerunki odwołują się do przedchrześcijańskiej tradycji dawnych Słowian i ich wierzeń. Cztery twarze symbolizują patrzenie w cztery strony świata, co często interpretowane jest jako zdolność boskiego widzenia przeszłości, teraźniejszości i przyszłości jednocześnie.

Domy tkaczy – https://maps.app.goo.gl/B44WtEoSC7ZoKk5J8

Domy Tkaczy na ulicy 3 maja to wyjątkowy zespół drewnianych domów pochodzących z XIX wieku, który stanowi jeden z najcenniejszych zabytków architektury miejskiej w regionie. Powstały one w okresie dynamicznego rozwoju Supraśla jako ośrodka przemysłu włókienniczego – kiedy to do miasteczka przybywali rzemieślnicy, głównie z okolic Łodzi i Niemiec, sprowadzani przez fabrykantów, takich jak rodzina Buchholtzów.

Domy budowano głównie z drewna i wznoszono według powtarzalnego, prostego schematu – były to parterowe budynki z charakterystycznymi naczółkowymi dachami, często z symetrycznym układem okien i centralnym wejściem. Ich funkcją było nie tylko zapewnienie zakwaterowania tkaczom i ich rodzinom, ale również stworzenie przestrzeni do pracy – w części domów znajdowały się krosna i warsztaty tkackie.

Dom komendanta z filmu „U Pana Boga za piecem” – https://maps.app.goo.gl/8CXkowqV2UaBuQyF9

Dom komendanta z kultowego filmu „U Pana Boga za piecem” znajduje się w Supraślu na ulicy 3 maja i jest jedną z ciekawszych filmowych atrakcji tego miasteczka. Ten niepozorny, drewniany budynek z charakterystycznym gankiem, położony przy jednej z bocznych uliczek, „zagrał” dom komendanta milicji – jednej z głównych postaci w filmie Jacka Bromskiego.

Choć w rzeczywistości nie pełnił on nigdy funkcji posterunku, to dzięki popularności filmu stał się rozpoznawalnym punktem na mapie Supraśla.